CZYNNIK LUDZKI DLA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ zgodnie z PART 21G

CZYNNIK LUDZKI W LOTNICTWIE DLA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ (PART 21G) – CO TO JEST I NA CZYM POLEGA ?

Czynnik ludzki w lotnictwie to interdyscyplinarne zagadnienie, które opisuje, w jaki sposób człowiek – ze swoimi możliwościami, ograniczeniami, emocjami i nawykami – wpływa na bezpieczeństwo oraz jakość procesów w lotniczych organizacjach produkcyjnych. W praktyce oznacza to, że wiele krytycznych błędów i incydentów technicznych nie wynika z awarii urządzeń czy materiałów, lecz z ludzkich pomyłek, złych decyzji, nieporozumień w komunikacji, presji czasu, zmęczenia lub niedostatecznego zrozumienia procedur.

W środowisku produkcji lotniczej, zgodnym z wymaganiami PART 21G,

czynnik ludzki jest jednym z kluczowych elementów decydujących o niezawodności i zgodności z przepisami. To, jak inżynier jakości, specjalista produkcji, kierownik operacyjny czy audytor podejmuje decyzje, komunikuje się z zespołem, reaguje w sytuacjach stresowych lub przekazuje informacje podczas zmian, ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo wyrobu lotniczego i zgodność całego procesu z wymaganiami EASA.

Czynnik ludzki to nie tylko potencjalne źródło błędów – to także obszar, który można świadomie rozwijać, aby minimalizować ryzyko i zwiększać odporność organizacji. Obejmuje on znajomość najczęstszych przyczyn błędów, takich jak brak wiedzy, nieuważność, rozproszenie, niedostatek zasobów, niezdrowe przyzwyczajenia czy brak pracy zespołowej. To także umiejętność identyfikowania barier komunikacyjnych, budowania właściwych nawyków, rozumienia wpływu środowiska pracy na koncentrację oraz wykorzystywania mocnych stron zespołu w celu wzmocnienia jakości i bezpieczeństwa procesów.

Zrozumienie czynnika ludzkiego pozwala

osobom na kluczowych stanowiskach – od inżynierów po osoby zarządzające zgodnością i audytami – skutecznie analizować sytuacje ryzykowne, zapobiegać powtarzalnym błędom i świadomie kształtować środowisko pracy, które nie tylko spełnia wymogi formalne, ale przede wszystkim chroni ludzi, produkt i reputację organizacji. Właśnie dlatego każda osoba zaangażowana w produkcję wyrobów lotniczych powinna rozumieć, czym jest czynnik ludzki – bo to od człowieka w dużej mierze zależy, czy system lotniczy będzie funkcjonował bezpiecznie i skutecznie.

CZYNNIK LUDZKI W LOTNICTWIE DLA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ (PART 21G)

CEL SZKOLENIA:

Celem szkolenia jest zwiększenie świadomości inżynierów, specjalistów i kierownictwa organizacji produkujących w sektorze lotniczym na temat wpływu czynnika ludzkiego na bezpieczeństwo, jakość oraz zgodność z przepisami PART 21G. Szkolenie dostarcza wiedzy oraz praktycznych narzędzi pozwalających rozpoznawać, analizować i minimalizować ryzyko błędów ludzkich w środowisku produkcji lotniczej, wspierając tym samym rozwój kultury bezpieczeństwa i zgodności regulacyjnej.

PROGRAM SZKOLENIA:

Pre – test

• Przyczyny konieczności szkolenia z czynnika ludzkiego:

  • Wymogi prawne EASA/Part-145 (GM 145.A.30(e), AMC4).
  • Znaczenie czynnika ludzkiego w zapobieganiu wypadkom i incydentom.
  • Rola szkolenia w budowaniu kompetencji oraz kultury bezpieczeństwa.

• Statystyka i przykłady wypadków spowodowanych przez personel podczas obsługi.

  • Analiza danych EASA, ICAO, FAA dotyczących zdarzeń w obsłudze technicznej.
  • Studium przypadków (case studies) z rzeczywistych incydentów.
  • Wnioski z raportów badania wypadków (np. BEA, NTSB).

• „Parszywa dwunastka” – Omówienie 12 najczęstszych czynników prowadzących do błędów:

  • 1. Brak komunikacji.
    2. Brak wiedzy.
    3. Brak pracy zespołowej.
    4. Zmęczenie.
    5. Presja czasu.
    6. Stres.
    7. Brak zasobów.
    8. Niezdrowe nastawienie („complacency”).
    9. Brak asertywności.
    10. Brak świadomości sytuacyjnej.
    11. Zakłócenia w pracy (distractions).
    12. Brak procedur lub ich ignorowanie.

• Kultura bezpieczeństwa i czynniki organizacyjne.

  • Definicja i elementy „Just Culture”.
  • Wpływ struktury organizacyjnej, procesów, polityki firmy na zachowania personelu.
  • Czynniki sprzyjające popełnianiu błędów (organizacyjne bariery bezpieczeństwa).

• Błąd ludzki.

  • Modele błędu (np. model Reasona – „Swiss Cheese”).
  • Typy błędów: wykonania (slips, lapses), decyzji (mistakes), naruszeń (violations).
  • Mechanizmy obronne – jak je budować w procesach obsługowych.

• Człowiek – możliwości i ograniczenia.

  • Procesy poznawcze (percepcja, uwaga, pamięć).
  • Wydolność fizyczna i psychiczna.
  • Wpływ stresu, zmęczenia, rytmu dobowego, stanu zdrowia, używek i leków.

• Środowisko obsługowe i jego wpływ na człowieka.

  • Warunki pracy w hangarach, na płycie lotniska, w warsztatach.
  • Hałas, temperatura, oświetlenie, ergonomia stanowisk.
  • Wpływ środowiska na koncentrację i bezpieczeństwo.

• Rozwiązania systemowe, procedury, informacje, wyposażenie i zwyczaje.

  • Wdrożenie systemowych narzędzi wspierających człowieka (procedury, checklisty, instrukcje).
  • Znaczenie prawidłowego wyposażenia i narzędzi.
  • Wzorce i przyzwyczajenia – kiedy są pomocne, a kiedy stają się ryzykiem.

• Komunikacja.

  • Kanały formalne i nieformalne.
  • Komunikacja werbalna, pisemna, radiowa.
  • Przekazywanie zmian (handover) i raportowanie niezgodności.
  • Bariery komunikacyjne i sposoby ich przełamywania.

• Praca w zespole.

  • Role i odpowiedzialności w grupie.
  • Koordynacja działań w zespole obsługowym.
  • Budowanie zaufania i wzajemnego wsparcia.

• Program czynnika ludzkiego w organizacji.

  • Integracja szkolenia HF z systemem zarządzania bezpieczeństwem (SMS).
  • Wymagania dla initial i recurrent training (częstotliwość, treści, forma).
  • Monitorowanie skuteczności programu HF – audyty, analiza zdarzeń, feedback.
  • Rola Kierownika Odpowiedzialnego, Compliance Monitoring Managera i Safety Managera.

Post – test

👥 Grupa odbiorcza

Szkolenie jest dedykowane dla:

• Inżynierów jakości i produkcji w organizacjach certyfikowanych wg PART 21G.
• Specjalistów ds. zapewnienia jakości i zgodności.
• Managerów liniowych i operacyjnych.
• Osób pełniących funkcje Kierownika Odpowiedzialnego, Compliance Monitoring Managera, Safety Managera.
• Pracowników nowych w branży lotniczej lub w organizacji produkcyjnej.
• Osób odpowiedzialnych za audyty i nadzór nad systemem SMS i HF.

🌟 Korzyści po szkoleniu

Uczestnicy szkolenia będą:

• Świadomi znaczenia czynnika ludzkiego w zapobieganiu błędom i wypadkom w organizacjach produkujących wg PART 21G.
• Znać i rozumieć wymagania EASA/Part-145 oraz ICAO, FAA w kontekście HF.
• Potrafić identyfikować i minimalizować najczęstsze przyczyny błędów ludzkich (parszywa 12-tka).
• Rozumieć zasady funkcjonowania kultury sprawiedliwego traktowania (Just Culture) i systemów wspierających człowieka.
• Wdrażać praktyczne rozwiązania organizacyjne zwiększające odporność systemów na błędy ludzkie.
• Wzmocnieni w zakresie komunikacji, pracy zespołowej, przekazywania zmian, raportowania niezgodności.
• Przygotowani do wspierania ciągłego doskonalenia systemów SMS i HF w organizacji.

🎓Metodyka szkolenia

Szkolenie realizowane jest z wykorzystaniem aktywizujących, nowoczesnych metod dydaktycznych:

• Case studies – analiza rzeczywistych incydentów i raportów (np. BEA, NTSB).
• Dyskusje moderowane – omawianie „Parszywej dwunastki” i jej przejawów w codziennej praktyce.
• Ćwiczenia zespołowe – budowanie świadomości roli komunikacji i pracy zespołowej.
• Pre-test i Post-test – weryfikacja wiedzy uczestników przed i po szkoleniu.
• Mini-wykłady interaktywne – z elementami multimedialnymi i przykładami z przemysłu.
• Symulacje sytuacyjne – odzwierciedlające wpływ zmęczenia, stresu, presji czasu itd.

Czas trwania szkolenia: 2 dni 

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania treści, będącej autorstwa Sudhara International

POBIERZ PROGRAM SZKOLENIA W PDF Czynnik ludzki w lotnictwie_produkujące_program szkolenia_Sudhara International

HARMONOGRAM SZKOLEŃ OTWARTYCH – SZKOLENIA OTWARTE LOTNICTWO

Ważne linki:

• ISO.ORG
• EASA
• Organizacja SAE
• IAQG – International Aviation Quality Group
• Urząd Lotnictwa Cywilnego
• Dlapilota.pl

Powiązane tematy:

• Lotnictwo i kosmonautyka. Przemysł obronny
• Doradztwo techniczne
• Czynnik ludzki w obsłudze technicznej
• Auditor wewnętrzny według wymagań EASA PART 21G