CZYNNIK LUDZKI W LOTNICTWIE = ODŚWIEŻAJĄCE

CZYNNIK LUDZKI W LOTNICTWIE – ODŚWIEŻENIE WIADOMOŚCI – DALSZY ETAP ?

W nowoczesnym lotnictwie, mimo ogromnych inwestycji w technologię, automatyzację i standaryzację procesów, człowiek nadal pozostaje centralnym ogniwem odpowiedzialnym za bezpieczeństwo operacyjne. To właśnie człowiek – ze swoimi umiejętnościami, ograniczeniami, doświadczeniem i podatnością na błędy – wpływa każdego dnia na jakość i ciągłość działania systemów lotniczych. Z tego powodu rola czynnika ludzkiego nie może być marginalizowana, a jego znajomość i zrozumienie powinny stanowić fundament w kształceniu personelu inżynieryjnego, operacyjnego i zarządzającego. Obserwując statystyki dotyczące przyczyn incydentów lotniczych, jednoznacznie widać, że ludzki błąd wciąż stanowi dominujące źródło zakłóceń w procesach lotniczych. Nie chodzi jednak wyłącznie o błędy pilotów. Przeciwnie – równie istotne są błędne decyzje podejmowane na poziomie organizacyjnym, niedostateczna komunikacja w strukturach obsługi technicznej, nieprawidłowe planowanie operacyjne czy nieczytelne procedury wynikające z braku świadomości ograniczeń poznawczych personelu.

Czynnik ludzki nie jest ani słabością, ani niepożądanym elementem systemu,

jest jego nieodłączną częścią, wymagającą takiego samego nadzoru jak procesy techniczne czy eksploatacyjne. Właściwe zarządzanie nim oznacza rozumienie, że człowiek operuje w kontekście środowiska, które samo w sobie jest źródłem presji, stresu, zmęczenia i przeciążeń poznawczych. Organizacje, które dostrzegają te uwarunkowania i w sposób systemowy je adresują – poprzez szkolenia, procedury, narzędzia zarządzania ryzykiem i kulturę organizacyjną – budują realną przewagę w zakresie bezpieczeństwa. Fundamentem skutecznego podejścia do czynnika ludzkiego jest świadomość ograniczeń poznawczych i fizjologicznych człowieka. Zmęczenie, rytmy dobowe, stres środowiskowy, złożoność sytuacji operacyjnej – wszystkie te czynniki wpływają na jakość podejmowanych decyzji. W przypadku inżyniera odpowiedzialnego za nadzór techniczny, błąd percepcyjny może skutkować pominięciem krytycznego parametru, mechanika – błędnym odczytem dokumentacji. W przypadku zarządzającego – niewłaściwą alokacją zasobów lub nieadekwatnym oszacowaniem ryzyka.

Odpowiedzią na te zagrożenia są wypracowane przez branżę lotniczą narzędzia, takie jak Crew Resource Management (CRM) i Threat and Error Management (TEM). Choć przez lata utożsamiane głównie z załogą pokładową, ich znaczenie w operacjach naziemnych, w utrzymaniu ciągłości technicznej i w planowaniu eksploatacji nie może być pomijane. CRM to nie tylko komunikacja w kokpicie – to przede wszystkim kompetencja efektywnej współpracy w zespołach interdyscyplinarnych. Z kolei TEM to nie tylko analiza błędów, ale całościowe podejście do identyfikacji zagrożeń i tworzenia środowiska pracy, które ogranicza możliwość ich wystąpienia.

Jednak żadne narzędzie nie zadziała skutecznie bez właściwego kontekstu organizacyjnego.

Kluczowym pojęciem staje się tu kultura bezpieczeństwa. W dojrzałych organizacjach nie wystarczy posiadanie procedur i systemów raportowania. Konieczne jest stworzenie środowiska, w którym człowiek nie obawia się zgłosić problemu, w którym wie, że jego głos ma znaczenie, a system uczy się na błędach, zamiast karać za nie pracownika. W tym kontekście pojęcia takie jak „just culture” czy „learning organization” przestają być wyświechtanymi hasłami, a stają się konkretnym standardem działania.

Rozwój kompetencji w zakresie czynnika ludzkiego nie jest kwestią mody czy wymagań formalnych narzucanych przez EASA czy ICAO. Jest to bezpośrednia inwestycja w bezpieczeństwo operacyjne i odporność organizacji na zakłócenia. Szkolenia odświeżające – zwłaszcza te prowadzone z uwzględnieniem praktycznych przykładów, analizy rzeczywistych incydentów oraz interaktywnej formy nauki – stają się nie tylko sposobem na spełnienie wymogów formalnych, ale przede wszystkim okazją do refleksji nad własnym podejściem do ryzyka, komunikacji i współpracy zespołowej. W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu operacyjnym lotnictwa – niezależnie czy mówimy o dużych przewoźnikach, podmiotach CAMO, MRO, czy organizacjach produkcyjnych – rozwijanie świadomości i kompetencji w zakresie czynnika ludzkiego jest jednym z najważniejszych elementów budowania przewagi w zakresie niezawodności i bezpieczeństwa. Warto zatem traktować go nie jako obowiązek, lecz jako strategiczny filar zarządzania operacjami technicznymi i ludzkimi.

CZYNNIK LUDZKI (HUMAN FACTOR) W LOTNICTWIE – SZKOLENIE ODŚWIEŻAJĄCE

CEL SZKOLENIA:

Celem szkolenia jest zwiększenie świadomości inżynierów, specjalistów i kierownictwa organizacji produkujących oraz obsługowych w sektorze lotniczym na temat wpływu czynnika ludzkiego na bezpieczeństwo, jakość oraz zgodność  z przepisami PART 21G oraz PART 145. Szkolenie dostarcza wiedzy oraz praktycznych narzędzi pozwalających rozpoznawać, analizować i minimalizować ryzyko błędów ludzkich w środowisku produkcji i obsługi lotniczej, wspierając tym samym rozwój kultury bezpieczeństwa i zgodności regulacyjnej.

PROGRAM SZKOLENIA:

PRE‑TEST

  1. Wprowadzenie do czynnika ludzkiego w lotnictwie.
    • Definicja i znaczenie czynnika ludzkiego w systemie bezpieczeństwa lotniczego.
    • Historia rozwoju koncepcji Human Factors i CRM w lotnictwie.
    • Modele błędów ludzkich (Reason, SHELL).
    • Rola człowieka jako elementu systemu lotniczego – mocne i słabe strony.
  2. Regulacje i wymagania.
    • Przepisy EASA/ICAO dotyczące szkolenia w zakresie czynnika ludzkiego.
    • Wymagania kompetencyjne i obowiązek szkolenia personelu w organizacjach lotniczych.
    • Normy i wytyczne europejskie i międzynarodowe (Rozporządzenie 2018/1139, EU 1321/2014, 965/2012 itp.).
  3. Wydajność i ograniczenia człowieka.
    • Czynniki fizjologiczne i psychologiczne wpływające na wydajność.
    • Stres, zmęczenie, rytmy dobowe i ograniczenia poznawcze.
    • Percepcja, podejmowanie decyzji, świadomość sytuacyjna.
    • Strategie minimalizowania wpływu ograniczeń ludzkich.
  4. Komunikacja i współpraca zespołowa.
    • Zasady skutecznej komunikacji w środowisku lotniczym.
    • Bariery komunikacyjne i ich konsekwencje.
    • Techniki współpracy zespołowej (CRM, TEM).
    • Role i odpowiedzialności w zespole operacyjnym.
  5. Zarządzanie błędami i czynnikami ryzyka.
    • Rodzaje błędów (operacyjne, proceduralne, poznawcze).
    • Model „Threat and Error Management” (TEM).
    • Analiza incydentów i raportów w kontekście czynnika ludzkiego.
    • Praktyczne metody ograniczania i zarządzania błędami.
  6. Kultura bezpieczeństwa i raportowanie.
    • Elementy kultury bezpieczeństwa (just culture, open reporting, learning culture).
    • Wymagania raportowe (Rozporządzenie 376/2014, zasady EASA).
    • Rola organizacji i personelu w utrzymaniu kultury bezpieczeństwa.
    • Przykłady dobrych praktyk i studia przypadków.

POST‑TEST

👥 Grupa docelowa

Szkolenie skierowane jest do:

  • Inżynierów i techników utrzymania statków powietrznych (CAMO, Part-145).
  • Inżynierów i specjalistów odpowiedzialnych za produkcję lotniczą (Part-21G).
  • Specjalistów ds. bezpieczeństwa i jakości.
  • Menedżerów odpowiedzialnych za zarządzanie personelem operacyjnym.
  • Instruktorów, trenerów oraz audytorów wewnętrznych.
  • Personelu naziemnego i operacyjnego zaangażowanego w operacje lotnicze (planowanie, obsługa techniczna, załadunek).

🌟 Korzyści z udziału w szkoleniu

Uczestnicy po szkoleniu będą potrafili:

  • zrozumieć mechanizmy błędów ludzkich i ich wpływ na bezpieczeństwo operacyjne,
  • identyfikować fizjologiczne i psychologiczne ograniczenia wpływające na wydajność personelu,
  • skutecznie komunikować się i współpracować w środowisku operacyjnym,
  • stosować zasady CRM (Crew Resource Management) i TEM (Threat and Error Management),
  • budować i wspierać kulturę bezpieczeństwa w organizacji,
  • lepiej interpretować wymagania prawne EASA/ICAO oraz wdrażać je w praktyce,
  • ograniczać ryzyko operacyjne poprzez proaktywne zarządzanie czynnikiem ludzkim.

🎓 Metodyka szkolenia

Szkolenie wykorzystuje zróżnicowane metody nauczania, oparte na zasadach andragogiki:

  • Wykłady interaktywne – prowadzone z użyciem prezentacji multimedialnych, z naciskiem na praktyczne odniesienia do środowiska lotniczego.
  • Dyskusje moderowane – wymiana doświadczeń, analiza rzeczywistych przypadków, aktywizacja uczestników.
  • Pre- i post-testy wiedzy – ocena poziomu wiedzy przed i po szkoleniu.
  • Analiza studiów przypadków – interpretacja incydentów z punktu widzenia czynnika ludzkiego, identyfikacja błędów i wdrożonych działań naprawczych.

Czas trwania szkolenia: 1 dzień

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania treści, będącej autorstwa Sudhara International

POBIERZ PROGRAM SZKOLENIA W PDF

Czynnik ludzki w lotnictwie_szkolenie odświeżające_program szkolenia_Sudhara International

TERMINY I CENNIK SZKOLEŃ

HARMONOGRAM SZKOLEŃ OTWARTYCH – SZKOLENIA OTWARTE LOTNICTWO

ZAPISZ SIĘ NA SZKOLENIE

POBIERZ FORMULARZ ZGŁOSZENIA NA SZKOLENIA OTWARTE

Zapisz się na szkolenie otwarte. Uzupełnij powyższy formularz.

~ PDF (127KB)

Ważne linki:

Powiązane szkolenia: