Analiza ryzyk w odniesieniu do wymagań normy ISO 9001:2015

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ – WYMAGANIA NORMY ISO 9001:2015

ISO 9001:2015 jako przyjęcie Systemu Zarządzania Jakością jest strategiczną decyzją organizacji, która może wspomóc poprawę efektów działania oraz stanowić solidną podstawę do inicjatyw dotyczących zrównoważonego rozwoju. Potencjalne korzyści dla Organizacji wynikające z wdrożenia Systemu Zarządzania Jakością (ISO 9001:2015) opartego na niniejszej Normie Międzynarodowej to:

• Zdolność do stałego dostarczenia wyrobów i usług, które spełniają wymagania Klienta, oraz mające zastosowanie wymagania prawne i regulacyjne.
• Stwarzanie szans na zwiększanie zadowolenia Klienta.
• Uwzględnienia ryzyka i szans związanych z jej kontekstem i celami.
• Możliwość wykazania zgodności z wyspecyfikowanymi wymaganiami Systemu Zarządzania Jakością.

PODEJŚCIE OPARTE NA RYZYKU:

Podejście oparte na ryzyku jest istotne do osiągnięcia skutecznego Systemu Zarządzania Jakością. Koncepcją podejścia opartego na ryzyku była podana nie wprost w poprzednich wersjach normach ISO 9001, w tym np. w przeprowadzeniu działań zapobiegawczych mających na celu wyeliminowanie potencjalnych niezgodności, analizowaniu wszelkich niezgodności, które się pojawiają, oraz podejmowaniu działań mających na celu zapobieganie ponownemu wystąpieniu niezgodności, odpowiednich do skutków niezgodności.

W celu spełnienia wymagań niniejszej normy ISO 9001:2015 organizacja powinna planować i wdrażać działania, które uwzględniają ryzyka i szanse. Uwzględnianie zarówno ryzyk, jak i szans stanowi podstawę do zwiększenia skuteczności Systemu Zarządzania Jakością, poprawy wyników oraz zapobieganie negatywnym efektom.

Szanse mogą pojawić się jako wynik sytuacji sprzyjającej osiągnięciu zamierzonych wyników, takich jak: zbiór okoliczności, które umożliwiają Organizacji przyciągnięcie Klientów, rozwój nowych wyrobów i usług, redukcję odpadów lub poprawę produktywności.

POWIĄZANIA Z INNYMI NORMAMI DOTYCZĄCYMI ZARZĄDZANIA:

Niniejsza Norma Międzynarodowa jest związana z ISO 9000 i ISO 9004:

ISO 9000 Quality management systems — Fundamentals and vocabulary zawiera podstawową wiedzę pozwalającą na poprawne zrozumienie i wdrożenie niniejszej Normy Międzynarodowej.

ISO 9004 Managing for the sustained success of an organization — A quality management approach zawiera wytyczne dla organizacji, które decydują się na podejście wykraczające ponad wymagania niniejszej Normy Międzynarodowej.

Załącznik B zawiera informacje dotyczące innych Norm Międzynarodowych dotyczących zarządzania jakością i systemów zarządzania jakością, które zostały opracowane przez ISO/TC 176.

(źródło: norma ISO 9001:2015, PKN)

ANALIZA RYZYK W ODNIESIENIU DO NORMY ISO 9001:2015

Cel szkolenia:

Celem szkolenia jest przekazanie uczestnikom praktycznej wiedzy oraz umiejętności z zakresu identyfikacji, analizy i oceny ryzyka w procesach przemysłowych, zgodnie z wymaganiami normy ISO 9001:2015, a także wytycznymi i technikami zawartymi w normach ISO 31000:2018 i ISO 31010:2020. Uczestnicy zdobędą kompetencje niezbędne do skutecznego zarządzania ryzykiem w systemie zarządzania jakością, w tym doboru właściwych metod analizy ryzyka oraz integracji wyników analizy z mapą procesów i podejściem procesowym.

Program szkolenia:

 PRE – TEST

1. Proces i podejście procesowe:
   1. Definicja procesu.
   2. Schemat żółwia.
   3. Mapa procesów – powiązania między procesami.
2.  Ryzyko:
   1. Definicja.
   2.  Prawdopodobieństwo.
   3. Skutek.
3. Wymagania norm:
   1. Analiza ryzyka w odniesieniu do normy ISO 9001:2015.
   2. Zarządzanie ryzykiem w odniesieniu do normy 31000:2018 – wytyczne.
   3. Zarządzanie ryzykiem zgodnie z wymaganiem normy ISO 31010:2020 – techniki oceny ryzyka
4. Wybrane metody zarządzania ryzykiem:
   1. SWOT.
   2. FMEA.
   3. Diagram Ishikawy.
   4. Burza mózgów.
   5. 5 Why i inne.
5. Podsumowanie szkolenia.

POST-TEST

🛠️ Propozycje ćwiczeń warsztatowych

Ćwiczenie 1: “Proces pod lupą” – modelowanie procesu z użyciem schematu żółwia.

Cel: Zrozumienie zależności wewnętrznych procesu i zidentyfikowanie jego słabych punktów jako potencjalnych źródeł ryzyka.
Forma: praca zespołowa (3–5 osób).
Opis: Każdy zespół wybiera jeden proces z własnej organizacji (np. zakup, produkcja, kontrola jakości) i wypełnia schemat żółwia:

• Co robimy?
• Z jakich zasobów korzystamy?
• Jakie mamy dane wejściowe i wyjściowe?
• Jak mierzymy skuteczność procesu?
• Jakie ryzyka już obserwujemy?

Efekt: Gotowy schemat procesu z pierwszą identyfikacją punktów podatnych na ryzyko.

Ćwiczenie 2: “Macierz ryzyka” – ocena ryzyka.

Cel: Rozwinięcie umiejętności oceny ryzyka z wykorzystaniem matrycy prawdopodobieństwo × skutek.
Forma: Indywidualna lub w parach.
Opis: Każdy uczestnik otrzymuje szablon macierzy ryzyka (np. 5×5) i:

1. Identyfikuje 3 realne zagrożenia w wybranym procesie.
2. Określa prawdopodobieństwo ich wystąpienia (skala 1–5).
3. Szacuje potencjalny skutek (jakość, koszty, środowisko, reputacja).
4. Pozycjonuje ryzyka w macierzy.

Efekt: Utworzona klasyfikacja ryzyk z podziałem na akceptowalne i wymagające działania.

Ćwiczenie 3: “Dlaczego to się wydarzyło?” – analiza przyczyn źródłowych (5 Why + Ishikawa).

Cel: Doskonalenie umiejętności docierania do rzeczywistych przyczyn problemów procesowych.
Forma: Praca zespołowa.
Opis: Każdy zespół analizuje rzeczywisty przypadek niezgodności lub zdarzenia niepożądanego (np. brak części, reklamacja, opóźnienie dostawy).

• Stosuje metodę 5 Why do dojścia do przyczyny źródłowej.
• Uzupełnia analizę o diagram Ishikawy, klasyfikując przyczyny w kategoriach: Człowiek, Maszyna, Materiał, Metoda, Środowisko, Pomiar.

Efekt: Strukturalna analiza problemu + wskazanie działań zapobiegawczych.

Ćwiczenie 4: “Którą metodę wybrać?” – dopasowanie narzędzi oceny ryzyka do sytuacji.

Cel: Rozwijanie kompetencji w zakresie świadomego doboru metod analizy ryzyka.
Forma: Praca w grupach.
Opis: Każda grupa otrzymuje opis przypadku (np. ryzyko nowego dostawcy, ryzyko w projekcie R&D, awaria linii produkcyjnej). Zadanie:

• Ocenić charakter ryzyka.
• Wybrać odpowiednią metodę spośród: SWOT, FMEA, What-if, itd.
• Uzasadnić wybór i wskazać dalsze kroki analizy.

Efekt: Praktyczna zdolność do wyboru adekwatnej metody oceny ryzyka – zgodnie z ISO 31010.

Ćwiczenie 5: “SWOT procesowy” – ryzyka i szanse w kontekście strategicznym.

Cel: Integracja podejścia procesowego z oceną ryzyk strategicznych i operacyjnych.
Forma: Praca zespołowa.
Opis: Uczestnicy dokonują analizy SWOT wybranego procesu, a następnie:

• Identyfikują elementy SWOT, które można zaklasyfikować jako ryzyko lub szansę.
• Wskazują możliwe działania: minimalizujące ryzyka i maksymalizujące szanse.

Efekt: Umiejętność rozróżnienia pomiędzy ryzykiem operacyjnym a strategicznym + praktyczne podejście do zarządzania szansą (wymóg ISO 9001).

🧑‍🏭 Grupa odbiorcza

Szkolenie skierowane jest do:

• Inżynierów procesów, jakości, produkcji oraz inżynierów ds. ciągłego doskonalenia.
• Specjalistów i auditorów wewnętrznych systemów zarządzania jakością.
• Kierowników działów operacyjnych, jakości, produkcji oraz osób odpowiedzialnych za zgodność z normami.
• Managerów wdrażających lub doskonalących podejście procesowe i zarządzanie ryzykiem w organizacji.

🚀 Korzyści po szkoleniu

Uczestnik po ukończeniu szkolenia będzie potrafił:

• Zrozumieć i zastosować wymagania ISO 9001:2015 dotyczące zarządzania ryzykiem.
• Zidentyfikować ryzyka i szanse w procesach organizacji z uwzględnieniem ich wpływu na zgodność wyrobów i usług.
• Wykorzystać narzędzia takie jak FMEA, SWOT, 5 Why, burza mózgów, diagram Ishikawy do analizy ryzyka.
• Tworzyć i interpretować schematy żółwia oraz mapy procesów, ze szczególnym uwzględnieniem punktów ryzyka.
• Wdrażać podejście procesowe oparte na analizie ryzyka w sposób zgodny z międzynarodowymi standardami.
• Zwiększyć skuteczność zarządzania jakością poprzez systematyczne podejście do identyfikacji, oceny i monitorowania ryzyka.
• Skutecznie przygotować organizację do audytów zewnętrznych i wewnętrznych w zakresie zarządzania ryzykiem.

💡 METODYKA SZKOLENIA

Szkolenie prowadzone będzie z wykorzystaniem aktywnych metod dydaktycznych, wspierających proces uczenia się dorosłych:

• Prezentacje eksperckie z przykładami praktycznymi z różnych branż przemysłowych.
• Praca warsztatowa w grupach z analizą przypadków (case study) i ćwiczeniami opartymi na realnych sytuacjach przemysłowych.
• Ćwiczenia z wykorzystaniem narzędzi analizy ryzyka (FMEA, diagram Ishikawy, 5 Why, SWOT) w kontekście procesów uczestników.
• Dyskusje moderowane, wymiana doświadczeń między uczestnikami.
• Pre-test i post-test – weryfikacja poziomu wiedzy i efektywności szkolenia.
• Materiały szkoleniowe i szablony do zastosowania po szkoleniu (np. matryce ryzyka, formularze FMEA, mapa procesu w układzie żółwia).

Czas trwania szkolenia: 2 dni

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania treści, będącej autorstwa Sudhara International.

HARMONOGRAM SZKOLEŃ OTWARTYCH – SZKOLENIA OTWARTE SYSTEMY ZARZĄDZANIA ISO